Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

Options
View
Go to last post Go to first unread
AsiaFans  
#1 Posted : Friday, April 2, 2021 6:30:15 AM(UTC)
AsiaFans

Rank: Administration

Reputation:

Groups: Moderator, Registered, Administrators
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 64
Location: USA

Thanks: 35 times
Was thanked: 43 time(s) in 15 post(s)


UserPostedImage


Những giờ phút cuối tại Bộ Tư Lệnh Hải Quân VNCH



1. Tư lệnh HQ, đáp ứng tình hình di tản

Lễ nhậm chức của tân tư lệnh Hải Quân diễn ra vào trưa ngày 24 tháng 3, 1975 có khoảng 7 tư lệnh các vùng đứng 1 hàng ngang trước bàn tư lệnh chứng kiến và một sĩ quan báo chí hiện diện để quan sát và tường thuật, trong văn phòng tư lệnh nhỏ nhắn trên lầu hai nằm bên tay mặt của trụ sở Bộ Tư Lệnh trông ra bến Chương Dương.


Phó Ðô Ðốc Chung Tấn Cang lúc đó đang là tư lệnh Biệt Khu Thủ Ðô, một trong vài “chỗ ngồi” sáng giá nhất chung quanh Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu. Ông được đổi về gấp nhậm chức Tư Lệnh Hải Quân lần thứ nhì sau khi đã rời Hải Quân trên 10 năm về trước. Ðiều này cho thấy kế hoạch “di tản và lui binh” là mối quan tâm nhất của Tổng Thống Thiệu trong việc bổ nhậm chức vụ này. Ông Cang thổ lộ rằng nếu còn ở vị trí Tư Lệnh Biệt Khu Thủ Ðô trực thuộc Bộ TTM, thì ông sẽ ở lại Sài Gòn tử thủ.

Hồi đảo chính tháng 11, 1963, lần đầu ông Cang được giao nắm chức vụ Tư Lệnh Hải Quân cũng là vì được lòng tin cậy của nhóm tướng lãnh đối với ông. Và lần đầu ông làm tư lệnh kéo dài khoảng 16 tháng. Còn lần thứ nhì này với cấp bậc cao hơn và giao tiếp khẩn cấp rộng lớn hơn hẳn trước nhưng ông cũng chỉ ở lại chức vụ khoảng trên một tháng, với một kế hoạch di tản Quân Lực VNCH và các công nhân viên chức chánh phủ khi có nguy biến, để về miền Tây, tập trung tại Côn Sơn hoặc đi tỵ nạn.

Lễ Bàn Giao căng thẳng đó gồm cả những người đã có bất hòa trước đây với cá nhân tân tư lệnh cũng hiện diện như: Phó Ðề Ðốc Nghiêm Văn Phú, Phó Ðề Ðốc Ðặng Cao Thăng.

Chỉ vài ngày sau ngày nhậm chức ông đã thành lập đơn vị Lực Lượng Ðặc Nhiệm 99 bao gồm những Giang Ðoàn Ngăn Chặn và nhiều căn cứ hải quân do Ðại Tá Lê Hữu Dõng là tư lệnh, với sự đóng góp đáng kể của Phó Ðề Ðốc Phú.

Tân Tư Lệnh Chung Tấn Cang lúc đó có cấp bậc cao nhất quân chủng, và ngang cấp với các tư lệnh quân binh chủng khác, dễ dàng nói chuyện với Dinh Ðộc Lập và Tổng Tham Mưu. Trong những ngày giờ dầu sôi lửa bỏng đó, quả ông đã quan tâm thực sự đến kế hoạch “Di Tản” một cách chặt chẽ, với tiêu chuẩn phải mang đi được nhiều tướng lãnh, quân nhân của các quân binh chủng khác và Hải Quân, dĩ nhiên.

Và ông thường xuyên có mặt trong Trung Tâm Hành Quân thuộc Bộ Tư Lệnh Hành Quân Lưu Ðộng Biển, trong tầng ba một cao ốc tân kỳ mới xây vài năm. Ông ngồi bề thế chỉ huy oai nghiêm như một tổng tham mưu trưởng chiến trường Lục Quân. Phó Ðô Ðốc Cang liên lạc hàng ngang với tổng thống và giới chức cao cấp nhất của Tổng Tham Mưu, cũng như bên Biệt Khu Thủ Ðô.


2. Bộ TL/HQ và cuộc di tản QK 1 & Tướng Trưởng

Tư Lệnh Chung Tấn Cang theo dõi giải quyết cuộc di tản và tình hình trận liệt ngoài Quân Khu 1, và Ðà Nẵng.

Ông biết từng bước đi của tướng Bộ Binh, tướng Không Quân và các đơn vị tác chiến với những khi tạm trú trong căn cứ HQ Ðà Nẵng hoặc TTHQSÐ/TCLC. Sĩ Quan Báo Chí của Hải Quân lúc đó cũng được chỉ định ngồi không xa những hải bàn chỉ huy của vị tướng Hải Quân ba sao này.

Tướng Trưởng, Tướng Lân, Tướng Khánh, Phó Ðề Ðốc Thoại… thường xuyên họp tham mưu tại TTHQ/ Sư Ðoàn TCLC hiện đóng tại Non Nước (Ðà Nẵng).

Trong khoảng thời gian này 2 sĩ quan của BTL Sư Ðoàn TCLC vừa trúng pháo của VC khi đang trên mặt nước để lên chiến hạm, đó là Trung Tá Nguyễn Xuân Phúc và Trung Tá Ðỗ Hữu Tùng, theo như lời thổ lộ của Trung Tâm Trưởng TTHQ/SÐ/TCLC Trần Vệ và sĩ quan TCLC, Tô Văn Cấp. Vào phút chót Trung Tướng Trưởng đành bó tay, đã rời bỏ Quân Khu I… Nếp đạo đức, khôn ngoan và thói quen chịu đựng đau đớn cho thấy ông tướng danh tiếng này, vượt thắng hơn sự tính toán của TT Thiệu… Theo lời một sĩ quan Thủy Quân Lục Chiến cho biết, Tướng Trưởng ngồi lẻ loi trên ghế bố cùng với Ðại Tá TLP/TCLC Nguyễn Thành Trí và độc nhất một anh lính truyền tin Bộ Binh, chờ ôm poncho lội nước để lên Hải Vận Hạm 404 vào lúc 10 giờ sáng ngày 29 tháng 3, thay vì tin theo lời hứa hẹn của Sài Gòn là: “Cứ ở yên trong đó không lội ra khơi chờ đến khi HQ 404 vô đón.” Và ông đã phải chọn một bộ quân phục vải xám của Hải Quân để mặc trong suốt thời gian tạm trú trên tầu.


Dù theo dõi chặt chẽ, nhưng thực ra Trung Tâm Hành Quân HQ ở Sài Gòn không nắm vững được phương vị di chuyển của tư lệnh Quân Ðoàn 1, Tướng Ngô Quang Trưởng: Khi ông ra tới chiến hạm, thì Tướng Hồ Văn Kỳ Thoại vẫn còn đang thất lạc ở bờ biển chờ tiểu đỉnh vào đón. Và trước đó, một vài viên chức người ngoại quốc đã được sắp xếp lên HQ-5 rồi…

Em trai của Phó Ðề Ðốc Thoại là Hồ Văn Kỳ Tường, hạm phó HQ-5, đã cầm tận tay công điện mật của chính tổng thống giao cho Tướng Trưởng và nói: “Tổng thống muốn trung tướng theo tiểu đỉnh trở lại đất liền để tiếp tục chỉ huy.” Sau khi đọc công điện một lúc khá lâu, Tướng Trưởng đã xin với Sài Gòn để được cùng với TCLC “tiếp tục chỉ huy trên Bộ Tư Lệnh Nổi tại Hải Vận Hạm HQ 404”… (Thực ra không ai rõ ngày giờ ấy: Tướng Trưởng đang ở chiến hạm nào?)

Trung Ương sau một khoảng thời gian chờ đợi, đồng ý cho Tướng Trưởng được theo chiến hạm xuôi về Nha Trang, Phan Rang về đến Sài Gòn. Buổi chiều cùng ngày, tin từ Ðà Nẵng gọi về cho Tư Lệnh Chung Tấn Cang biết một oanh tạc cơ không rõ của Không Quân VN hay Hoa Kỳ đã bắn lầm một hải vận hạm, có lẽ là hộ tống hạm loại 400, gây cho khoảng 4 sĩ quan cùng với nhân viên, thủy thủ trúng thương và tử nạn.

Một sĩ quan trẻ được báo cáo tử nạn là HQ Trung Úy Chiến Binh Nguyễn Ðộ, cũng là người bạn cùng đơn vị của tôi trong Hải Quân vài năm trước. Tin buồn này cứ ám ảnh trong lòng tôi như không bao giờ nguôi quên.


UserPostedImage
HQ 14: Hộ Tống Hạm (PCE) Vạn Kiếp.

Không đầy một tuần sau, khi chiến hạm có Tướng Trưởng về đến cầu tầu Tư Lệnh HQ, Phòng Báo Chí cũng theo ra đón Tướng Trưởng, chứng kiến tận mắt cảnh tượng Tướng Chức thay mặt Tổng Thống Thiệu tỏ rõ sự bất bình. Có tin là Tướng Trưởng bị quản thúc cùng với một số tướng khác qua lệnh của Tướng Trần Văn Ðôn.


3. Tuyến Thép Phan Rang và Phó Ðề Ðốc Minh

Chỉ vài ngày sau khi Ðà Nẵng thất thủ, Bộ Tư Lệnh Hải Quân đã muốn Phòng Báo Chí chuẩn bị các bài diễn văn soạn sẵn của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, Ðại Tướng Viên và Tư Lệnh Hải Quân nhằm nêu cao vai trò “Tư Lệnh Tuyến Thép” và một sĩ quan báo chí theo ra Nha Trang giao trực tiếp để trao tận tay và đề cao chiến dịch mới: “Tuyến phòng thủ cuối cùng dự định tại Nha Trang, mang tên Tuyến Thép, do PÐÐ Hoàng Cơ Minh là tư lệnh chiến trường – là vinh dự cho HQVN,” nhưng lễ nghi quân cách và lệnh chưa kịp chính thức loan tải và phát thanh thì lãnh thổ kiểm soát của VNCH đã phải cắt thêm về tới Tuyến Thép Phan Rang. Rồi cũng từ Phan Rang, chưa kịp thực hiện những nghi lễ trang trọng bảo vệ Tuyến Thép thì tư lệnh, lẫn sĩ quan báo chí đã phải theo chiến hạm chạy dọc theo bờ duyên hải để đón người di tản từ Phan Rang và các thành phố khác nữa xuôi Nam. Tôi, sĩ quan báo chí HQ, có dịp rút lui khỏi Nha Trang, đi chung chiến hạm với Phó Ðề Ðốc Hoàng Cơ Minh, cùng gặp gỡ trong phòng ăn sĩ quan chiến hạm cùng những lúc chen chân giữa quân nhân tác chiến, và heo gà trên chiến hạm kêu oang oác, ồn ào.

Ðây là dịp tôi có giờ trò chuyện riêng tư với Tướng Minh. Chúng tôi kể lại thời ăn cơm chung giữa chúng tôi với nhà văn HQ Chu Sĩ Lương, Sĩ Quan Tùy Viên HQ, Lê Rĩnh; HQ Trung Tá Lê Công Bình; Thiếu Tá Phi Ðoàn Trưởng Thần Trùy 211; Nguyễn Kim Hườn, với Thiếu Úy KQ Trần Thụy Chi thường chở ông trên trực thăng, những ngày tôi được quan sát cuộc hành quân Thủy Bộ, ông tiếc cho buổi triển lãm tranh ở Hội Việt-Mỹ khai mạc đầu tháng 4 sẽ không có nhân vật chính là tôi về kịp tham dự… Chúng tôi ngậm ngùi chung những mất mát… Và chúng tôi lênh đênh như thế trên biển hơn 3 ngày, chen lẫn trong số hàng ngàn chiến binh tướng tá di tản, trên cả 3 soái hạm, HQ 2, HQ 3, HQ 5 và bao gồm cả Dương Vận Hạm HQ 500.


4. Hải quân họp tiết lộ chi tiết: Di tản


Bộ Tư Lệnh Hải Quân và Ðại Tá Nguyễn Xuân Sơn, tư lệnh hạm đội đã họp với khoảng 100 hạm trưởng các loại chiến hạm lớn nhỏ vào chiều ngày 26 tháng 4, ông Sơn tuyên bố rằng lấy quyền tư lệnh hạm đội thông báo đến quý vị hạm trưởng rõ 3 chuyện:

“Vũng Tầu, Phan Rang và Bộ Tổng Tham Mưu đã tan rã, địa điểm Sư Ðoàn 3 Không Quân đang bị giội bom, trong khi Hạm Ðội HQ còn an toàn và nguyên vẹn, chúng ta chuẩn bị tinh thần có thể di chuyển về Phú Quốc.”

Chỉ vài ngày sau hôm 28 tháng 4, Ðại Tá Sơn bị “cách chức,” người thay thế là Ðại Tá Khuê. Ông Khuê tuyên bố trong buổi họp đầu tiên để trấn an và đánh lạc hướng: “Di tản không đặt ra nữa vì Hoa Kỳ đã giúp ta thả bom CBU ở Xuân Lộc, ta sẽ thắng…”

Vào sáng sớm ngày 29 tháng 4 lại có một cuộc họp tham mưu cao cấp cho biết: “Nếu không có một phản lệnh nào khác, thì toàn bộ hạm đội sẽ rời Bộ Tư Lệnh Sài Gòn vào lúc ‘Không Giờ’ – Khuya 29 rạng 30, các hạm trưởng cứ thế mà tuân hành.”

Trong khi đó thì Phó Ðề Ðốc Nguyễn Thanh Châu khi bỏ Bộ Tư Lệnh Vùng về Sài Gòn, ông thường xuyên có mặt tại Căn Cứ Hải Quân Cát Lái, cùng với toán Quân Cảnh và toán nhân viên làm một nút chặn ngay tại ngoài tuyến đường lộ gần căn cứ, nơi được đặt là trại tỵ nạn cho quân nhân và đồng bào về từ Phú Quốc. Trong lúc đó HQ Ðại Tá Trần Văn Triết điều khiển kiểm soát vòng đai Hải Quân Sài Gòn.

Vào lúc 1730 giờ chiều 29 tháng 4, 1975, cơn mưa chiều vừa tạnh, khi Hạm Trưởng Ðinh Mạnh Hùng của HQ 2 mang tên Trần Quang Khải, chuẩn bị xuống chiến hạm, chuẩn bị công tác chiến dịch “Di Tản-Lui Binh,” Sĩ Quan BTL Ưng Văn Ðức (một trung tá và một thiếu tá) thi hành lệnh của Ðại Tá Triết đã đến ngăn cản không cho hạm trưởng và nhân viên được xuống tầu di chuyển nếu không do chính ông cho phép.

Hạm Trưởng Ðinh Mạnh Hùng đã bị cản không được xuống tầu, đã phải dùng máy liên lạc cho một tiểu đỉnh đón ông trước nhà hàng Majestic, và lên tầu phía tả hạm, bằng thang dây.


5. TT Dương Văn Minh đồng ý cho di tản về miền Tây


Cũng khoảng 16 giờ hôm ấy, trong cơn mưa nhỏ và mây xám, Phó Ðề Ðốc Nguyễn Hữu Chí, tư lệnh hành quân lưu động biển đã cùng với gia đình Phó Ðề Ðốc Hoàng Cơ Minh xuống HQ 3. Trong khi Phó Ðề Ðốc Hoàng Cơ Minh đứng trên một chiếc PCF, đậu ngay cầu tầu Tư Lệnh để dàn xếp mọi diễn biến. Lệnh chiến hạm “Nội bất xuất, ngoại bất nhập.” Và cho đến chiều tối mới chuyển qua HQ 5, chiến hạm này được chọn làm soái hạm chỉ huy cùng với Tư Lệnh Chung Tấn Cang.

Ðô Ðốc Cang muốn bảo toàn đơn vị đến giờ chót hoặc lên đường ra Phú Quốc hoặc Miền Tây. Những điều này khi trình bày với TT Dương Văn Minh đều được tổng thống gật đầu và không phản đối điều gì. Chủ trương của ông Cang cùng với các vị tướng tham mưu là không chấp nhận liên hiệp. Xung quanh ông là những tướng lãnh chủ trương chống Cộng, chống Liên Hiệp với CS… như Phó Ðề Ðốc Hoàng Cơ Minh, Phó Ðề Ðốc Ðinh Mạnh Hùng, Phó Ðề Ðốc Ðặng Cao Thăng, Phó Ðề Ðốc Nguyễn Hữu Chí.. Và Phó Ðề Ðốc Nghiêm Văn Phú, là một sĩ quan chỉ huy mà trước đây từng có những bất hòa riêng với tư lệnh, nhưng chính cuộc chiến đấu và di tản cuối cùng gay go này đã đưa những người có những bất đồng ngồi lại gần nhau… cùng hữu hiệu làm việc.

Họ thường xuyên liên lạc với Ðại Tướng Minh, Ðại Tướng Minh đã bày tỏ rõ ý muốn ở lại của riêng ông, và mệt mỏi đồng ý cho các đơn vị quân đội và HQ được quyền tự giải quyết hoặc đưa quân nhân các cấp “di tản… lui binh,” sau khi ông cảm thấy đã tuyệt vọng và bị lừa.

Phó Ðề Ðốc Chí, tức nhà thơ Hữu Phương lại là vị tướng độc nhất trong BTL HQ (?)muốn phá hủy cơ sở Trung Tâm Hành Quân để bảo mật. Trong lúc rời nhiệm sở, ông nói ra ý định muốn dùng lựu đạn lân tinh để tiêu hủy hồ sơ theo mục đích bảo vệ những người còn kẹt lại và ngăn chặn khi VC tới. PÐÐ Chí sau đó xuống chiến hạm bằng tiểu đỉnh và lên bằng thang dây vì cầu tầu đã bị kiểm soát nghiêm nhặt.

Các phòng sở khác êm ắng như nhà hoang cửa trống, ai cũng túa ra về vì tất cả họ tâm trạng đều rối bời, không ai tiếc nuối gì hoặc có một hành động gì khác, ngoài nhóm người thân cận với tân Tổng Thống Dương Văn Minh thì vẫn cố vớt vát tìm giải pháp… chiến đấu (?)…Có lẽ vì vậy vài sĩ quan Hải Quân giờ chót chưa đi, gốc Miền Nam, thân cận với ông Dương Văn Minh khi ở lại, vừa bị trên 16 năm tù “cải tạo” vừa bị mang tiếng là đặc công nằm vùng! như Ðại Tá Nguyễn Văn Tấn, được khẩu lệnh của TTMinh hành xử quyền Tư Lệnh Hải Quân, Trung Tá Lê Như Linh, Trưởng Phòng Tâm Lý Chiến Bộ Tư Lệnh HQ, Thiếu Tá Trần Bá Hạnh, Phó Trưởng Phòng TLC.

Suốt bao nhiêu năm trong Hải Quân tôi chỉ biết có một trung sĩ Tâm Lý Chiến, Huỳnh Thanh Vân, cũng là tài tử điện ảnh, là cán bộ nằm vùng sau 1975 đã trở thành thủ trưởng phòng Tài Chánh và Ngân Hàng quận Tân Bình. Còn những tiếng đồn khác như nhà văn Chu Sĩ Lương và những người khác ở lại, hoặc không đi được gọi họ là “nằm vùng” thì tôi không tin.

Phó Ðô Ðốc Cang, theo sát an ninh vào những giờ cuối cùng. Ông liên lạc với TTM, cũng như Ðại Tá TCLC Cổ Tấn Tinh Châu, chỉ huy trưởng Ðặc Khu Rừng Sát và Thủy Trình sông Lòng Tảo, Vàm Cỏ-Soài Rạp… để giữ an ninh cho đoàn chiến hạm có khả năng di chuyển trên sông Sài Gòn trong vòng vài giờ ra khơi, cùng hướng về điểm hẹn đặt dưới quyền chỉ huy toàn diện của chính ông, không trở thành mục tiêu của VC sẽ trải dài hai bên bờ sông. Ông Cang là vị tướng đã thu gọn quân nhân dưới quyền tập hợp di tản nhẹ nhàng nhất mà chắc rằng không ai có khả năng điều động rộng lớn và khó khăn được như thế.

Nếu không có lệnh đầu hàng, và nếu không có lệnh khác thì một khối lượng lớn tướng lãnh, sĩ quan, quân nhân các quân binh chủng và Hải Quân đã có mặt tại Miền Tây (?),như chính lời ông Cang cho biết như vậy.

Lực Lượng Ðặc Nhiệm 99 cũng là con đẻ của ông, một tổ chức cần thiết để giữ an ninh giờ chót cho Sài Gòn. Có lẽ chính vì thế mà nhiều người còn rời Sài Gòn được trong ngày 30 tháng 4, như cụ thể trường hợp nhà thơ Nhất Tuấn, và nhiều người khác còn cơ hội lên được Quân Vận Ðỉnh 9604 ra khỏi sông Sài Gòn từ Nhà Bè hoặc Tướng Trung và Tướng Vĩnh Lộc rời Sài Gòn trong khoảng 4 giờ trên sông mà không bị VC bắn từ hai bên bờ sông.

Tới trưa 30 tháng 4, những vụ hôi của dọc kho Trịnh Minh Thế và Khánh Hội gây ra những vụ nổ súng và khói lửa trong khi VC vẫn chưa xuất hiện dọc đường như nhiều người lo âu.


6. Hải quân ra khơi

Tư Lệnh HQ Chung Tấn Cang đã không ra đi bằng phương tiện hàng không. Mặc dù cũng giống như Phó Ðề Ðốc Chí, Ðề Ðốc Chơn, Ðại Tá Tấn – Khối An Ninh HQ đều được cơ quan DAO dành chỗ sẵn để họ lên máy bay.

Trước đó một ngày, đề đốc hồi hưu Trần Văn Chơn ra Vũng Tầu đón cha mẹ về cùng đi, chờ lên máy bay của Quân Ðội HK, nhưng cuối cùng ông đã quyết định ở lại. Con trai, là hạm trưởng HQ 601, HQ Ðại Úy Trần Minh Chánh, cũng từ chối cùng di tản trong chiều tối 29 tháng 4.

Trong cơn mưa chiều 29, vài tướng lãnh bị “tạm giam” trong khu vực BTL Hải Quân như: Trung Tướng Lâm Quang Thi, Lâm Quang Thơ, Nguyễn Bảo Trị, Nguyễn Ðức Thắng, Phạm Quốc Thuần, Chuẩn Tướng KQ Nguyễn Ðức Khánh… được Hải Quân nhanh chóng mời đón lên chiến hạm HQ. 2 cùng di tản chiến đấu.

Phó Ðề Ðốc Lâm Nguơn Tánh vừa rời chức vụ tư lệnh Hải Quân tháng trước, ngày đó cũng mới từ xa về, được hướng dẫn xuống Soái Hạm HQ 1, đậu ở vị trí 1 gần sát đường lộ mặt tiền BTL. HQ. HQ 1 rời bến đầu tiên sau đó mắc cạn phải chờ kéo đi. Ở vị trí số 2 cặp chính giữa là HQ 3 – Phạm Ngũ Lão, Ngoài cùng vị trí số 3 là HQ 2 – Trần Quang Khải do Trung Tá Ðinh Mạnh Hùng là Hạm Trưởng đã tuân theo kế hoạch rời bến gần giữa đêm “giờ Zéro.” Có các chiến hạm khác kể cả các chiến hạm PCF trong nhóm tầu của Phó Ðề Ðốc Hoàng Cơ Minh chỉ huy đã rời bến từ sớm. Mỗi khi có một chiến hạm tách bến lại có vài người trên bờ nổ súng… Và nhiều trực thăng bay lượn xa gần vòng quanh Bộ Tư Lệnh càng lúc càng nhiều như muốn được nhảy xuống nước để được HQ vớt.

Khi chiến hạm rời bến, người ta nhìn thấy ngọn lửa đang bốc cao từ Kho Ðạn Thành Tuy Hạ và Kho Xăng Nhà Bè. Mặc dù trước đó cũng có nhiều người rời Sài Gòn từ khu vực Quân Cảng vùng Cát Lái hướng về Phú Quốc. Trong lúc này Phi Trường Tân Sơn Nhất và Bộ Tư Lệnh Không Quân đã là trọng điểm của những đợt pháo kích, nhiều cấp tướng và cấp tá đã cho biết họ không còn tìm được máy bay để rời Sài Gòn. Hình ảnh Bộ Tư Lệnh Hải Quân và sông Sài Gòn bị pháo kích cũng trong tầm tiên liệu và lo âu như phi trường, nhưng làn sóng người vẫn kéo về thật đông.

Sáng sớm ngày 30 tháng 4, theo lệnh từ Trung Ương chính phủ, HQ Trung Tá Lê Như Linh cho phát ra lời kêu gọi các chiến hạm đừng rời bến trên hệ thống truyền tin nội bộ. Riêng HQ Ðại Tá Nguyễn Văn Tấn quyền Tư Lệnh BTLHQ, sau khi đi họp với Tướng Vĩnh Lộc từ 7 giờ 30 sáng, có cả ông Vanuxem cựu tướng lãnh Pháp trong buổi họp này. Tướng Vĩnh Lộc đã ra lệnh Hải Quân phải cung cấp chiến hạm cho ông. Trở về BTL/HQ ngay sau đó Ðại Tá Tấn đã ra lệnh cho sĩ quan báo chí viết các lời kêu gọi của TL/HQ “ban hành lệnh cho anh em chiến sĩ tiếp tục giữ vững tay súng” và không đi đâu cả. Sĩ Quan Báo Chí HQ lúc ấy đã không viết hoặc đọc được lời kêu gọi này.

Trưởng khối CTCT là Ðại Tá Triết đã rời nhiệm sở, để nắm quyền kiểm soát, cho phép từng người xuống chiến hạm. Theo lời Tướng Chí cho biết: ông Triết đã rời bến nhanh chóng và có mặt ở Phi đầu tiên, mà không đi theo 3 phân đội di tản của HQVN.

Lúc bấy giờ Bộ Tư Lệnh HQ có Thiếu Tá Trần Bá Hạnh là người thân cận nhất với hàng tổng trưởng mới, thân tín của Tổng Thống “Big Minh.” Ông Hạnh đi ra đi vào nói năng với nét mặt lạc quan, kể cả trong giờ phút tân nội các Vũ Văn Mẫu đòi trục xuất cơ quan DAO và lực lượng Hoa Kỳ. Thực sự Tướng Cang, là người lâu nay thường xuyên liên lạc chặt chẽ với Tổng Tham Mưu, Dinh Ðộc Lập, với ông Thiệu… Ông nổi danh từ khi tham gia đảo chánh 1 tháng 11, 1963 thành công. Nhưng giờ phút này ông Cang để cho Phó Ðề Ðốc Diệp Quang Thủy có Thiếu Tá Phước đi cùng, thay mặt ông là “con thoi” với ông Dương Văn Minh khi cần.

Các chức vụ xung quanh Tướng Cang như: Phó Ðề Ðốc Nguyễn Hữu Chí, Tư Lệnh Hành Quân Lưu Ðộng Biển; Ðại Tá Nguyễn Xuân Sơn, Tư Lệnh Hạm Ðội; Ðại Tá Ðỗ Kiểm, Tham Mưu Phó Hành Quân; Ðại Tá Luân, Chỉ Huy Trưởng Khối Tiếp Vận; Ðại Tá Phạm Mạnh Khuê-tân Tham Mưu Trưởng Hành Quân Biển, thế chỗ Ðại Tá Sơn vào ngày chót; Phó Ðề Ðốc Diệp Quang Thủy, Tham Mưu Trưởng Hải Quân; Phó Ðề Ðốc Ðinh Mạnh Hùng, Tư Lệnh Hành Quân Lưu Ðộng Sông; Ðại Tá Dõng, Tư Lệnh Lực Lượng Ðặc Nhiệm 99. Những cách biệt cá nhân không còn nữa, cuộc di tản mang họ lại gần nhau.

Riêng trường hợp cá nhân tôi, là một sĩ quan rất trẻ, lúc ấy mang cấp bậc trung úy, và phục vụ trong phòng Báo Chí thuộc BTL/HQ, tôi còn nhớ trong những giây phút hoang mang ấy có bạn thân quen lo toan xung quanh. Như Ðại Úy Ðặng Phú Thiệt từ Ðại Học Chiến Tranh Chính Trị về phục vụ trong Khối Chính Huấn Hải Quân cũng bàn với tôi, chiếm đoạt một chiến hạm loại nhỏ càng sớm càng tốt rời Sài Gòn ra đi khi bị bỏ rơi.., Trung Tá Trịnh Tiến Hùng, rất thân, ông cũng là cánh tay mặt của Ðại Tá Sơn, sau khi lo cho người thân và nhân viên thuộc cấp cũng muốn tôi và gia đình lên tầu, ông Hùng đã lên máy bay đi vào ngày cận chót.


Như anh Nguyễn Viết Kim tức nhà văn Người Khăn Trắng, trong ngày 29 tháng 4, nhân việc đi săn tin tức, chở tôi trên chiếc xe Honda đàn ông đỏ của anh, tâm sự với nhau những lời từ giã vì vợ con anh đã ra Vũng Tầu và ra khơi rồi. Anh đang tìm đường gấp rút ra đi. Chúng tôi nói những lời chia tay từ đó.

Như Võ Hà Anh, vừa là thượng sĩ phóng viên và cũng là nhà văn nổi tiếng thời ấy tên Dung- Võ Hà Anh, thì rất chu đáo và lo cho phòng Báo Chí chúng tôi những giấy tờ lên máy bay đặc biệt do cơ quan DAO cấp cho thân nhân người Hoa Kỳ

Như Thiếu Tá Nguyễn Ðình Sài, tác giả của vài bài thơ mới thời ấy vẫn rất nghiêm chỉnh cùng với nhóm sĩ quan BTL vào doanh trại kiểm soát các toán trực gác mỗi đêm kể cả vào những đêm cuối.

Và chúng tôi vẫn gặp bạn cũ, Ðại Úy Lê Rĩnh, tùy viên của Phó Ðề Ðốc Ðinh Mạnh Hùng; Hà Thúc Sinh say mê làm thơ và dịch sách là Trung Úy Ðơn Vị Trưởng Hải Tiếp Vụ tại HQCX. Tuy nhiên giống như trường hợp nhiều người khác, họ cũng không liên lạc được với máy bay của DAO, vì con số người cần bốc khỏi Sài Gòn ngày càng tăng, nhiều quân nhân và giới chức Hoa Kỳ vẫn chưa kịp lên máy bay rời Sài Gòn được…

Và dù biết danh sách các địa điểm trực thăng đón và có danh sách được đón đi, tôi cũng chẳng màng chờ nghe bài hát White Christmas được cho biết mật từ một tuần trước…

Tôi không còn gặp một bạn hữu hoặc nhân viên nào của Phòng Thông Tin Báo Chí nữa, như Triều Dương, Nguyễn Tất Ứng, Trung, Cẩm Vân… từ chiều 29 tháng 4, 1975.

Ðêm 29 tháng 4 tại Bộ Tư Lệnh, sĩ quan và đoàn viên, họ gọi nhau ới ới, mở lối đi về hướng cầu tầu cho quân nhân “Xuống tầu đi kìa, gấp lên tầu rời bến đêm nay…” Chiếc TV để giữa cổng ra vào từ đêm 21 tháng 4, ông Thiệu đọc diễn văn từ chức vẫn chớp hình mà không ai muốn nhìn. Tôi lại rời BTL, lái xe về nhà với ý định mang gia đình xuống chiến hạm ra đi theo bạn bè, đồng đội.

7. Chi tiết di tản của Hải quân và ông Armitage


Lúc này có một sĩ quan liên lạc cấp tốc từ Hoa Thịnh Ðốn cử tới là cựu Thiếu Tá Richard Armitage, là tùy viên viên quân sự Tòa Ðại Sứ Hoa Kỳ. Nay là thứ trưởng Bộ Ngoại Giao. Ai cũng có thể hiểu ông đã đóng vai trò theo dõi, đôn đốc cuộc “Di Tản-Lui Binh” êm thấm và bí ẩn theo ý muốn của chánh phủ Hoa Kỳ chứ không hẳn là theo ý của Tư Lệnh Cang. Tuy vậy Phó Ðô Ðốc Cang cho biết “ông Armitage cũng không làm điều gì to tát và không tỏ lộ là người có quyền chỉ huy trong cuộc di tản như những lo ngại”… khi nhắc tới vai trò sĩ quan Hoa Kỳ này.

Ðối với chính phủ Hoa Kỳ, ông Armitage mới là người đích thực lãnh trách vụ trong chiến dịch mang quân nhân, viên chức Hoa Kỳ liên quan đến HQ còn lại, toàn thể quân nhân HK tại Sài Gòn lúc ấy chỉ còn khoảng 900 người cần mang ra khỏi VN càng sớm càng tốt.

Phó Ðề Ðốc Ðinh Mạnh Hùng đã hướng dẫn sĩ quan liên lạc Armitage thăm vùng cầu Bình Lợi, quan sát khu Quân Cảng và HQCX sau đó đi xuống Chiến Hạm HQ 3 rồi chuyển qua HQ 5, và sau đó đón Tướng Cang và Tướng Diệp Quang Thủy từ một tiểu đỉnh lên soái hạm, thay vì xuống chiến hạm từ Bộ Tư Lệnh như bao nhiêu người khác để bảo mật.

8. Ai là quyền tư lệnh cuối cùng trên đất liền?



Chiều hôm 29 tháng 4, 1975, Phòng báo chí Hải Quân nhận lệnh theo dõi các diễn biến đi họp tại Tổng Tham Mưu, như lời kêu gọi. Khuya 29 và rạng sáng ngày 30 tháng 4 lại được lệnh từ Ðại Tá Tấn, hành xử như nhân vật số 1 của HQ; Ðại Tá Tấn cũng mời Phó Ðề Ðốc Ðặng Cao Thăng từ Miền Tây về cùng ông chỉ huy, Tướng Thăng nói “Chờ tôi lấy trực thăng và sẽ có mặt tại BTL.” Và đến gần trưa 30 tháng 4 vài giờ trước khi Tổng Thống Minh chính thức đọc lời đầu hàng lại có sự xuất hiện của Ðại Tá Trần Bình Phú, trưởng khối nhân viên Bộ Tư Lệnh được Tư Lệnh Cang (hay ông Tấn) chuyển lại quyền ra mặt, ở lại kiểm soát, chỉ huy Hải Quân.

Nhiều người gọi ông Ðại Tá Tấn là Tư Lệnh cuối Tháng Tư, và ông cũng ra lệnh cho vài hạm trưởng trong ngày 29 tháng 4 – “nhân danh Tư Lệnh” (dù không nói rõ tư lệnh tên gì), nhưng không xác định tư lệnh là chính ông hay không? Người ta thấy trong ngày 29 tháng 4, ông Tấn trong quân phục đại lễ HQ, có hai xe Jeep Quân Cảnh hộ tống vào Bộ Tư Lệnh HQ.

Người ta tin rằng Ðại Tá Tấn đã được Tổng Thống Dương Văn Minh bổ nhậm bằng khẩu lệnh ngay sau khi biết ý định của Tư Lệnh Hải Quân Chung Tấn Cang xin có kế hoạch di tản. Ông Minh nói: “Các anh cứ việc đi và cho mang theo hai người thân cũng là sĩ quan cao cấp VNCH,” đồng thời từ chối lên một chiến hạm chuẩn bị chu đáo “dành riêng để nghinh đón Nội Các và di tản các giới lãnh đạo quốc gia.”

Sau 16 năm tù “cải tạo” cay đắng nhục nhằn, đi Hoa Kỳ tỵ nạn, Ðại Tá Tấn có ý định định cư tại thành phố Seattle cùng với Ðại Tá Dũ (Cơ Khí), sau đó ông Tấn di chuyển về Cali. Khi được hỏi ông có phải là quyền tư lệnh ngày 30 tháng 4 không? Ðại Tá Tấn giữ thái độ yên lặng và xác nhận vai trò của ông trong nỗ lực tuyệt vọng này.

Bấy giờ nhiều cánh quân VC đã vào tới Sài Gòn, xe tăng T-54 đã nghiến lòng đường phố Sài Gòn tới góc đường Ðinh Tiên Hoàng, Hiền Vương, Hai Bà Trưng và nhiều nơi khác. Mặt khác đoàn quân CS Bắc Việt cũng trên đường tiến tới ủi sập cổng sắt Dinh Ðộc Lập và đòi chánh phủ VNCH phải đầu hàng.

Trong khi đó Ðại Tá Trần Bình Phú, trưởng khối nhân viên cũng được các sĩ quan tham mưu và nhân viên có mặt lúc ấy xác nhận ông là người ra mặt chỉ huy tại Bộ Tư Lệnh. Trung Úy Ðỗ Anh Tuấn em vợ của Ðại Tá Trần Bình Phú cùng với Trung Tá Phan Ngọc Xuân chỉ huy trưởng Tổng Hành Dinh BTL/HQ tiếp tục cầm súng chỉ huy những vị này và vài sĩ quan, hạ sĩ quan thuộc Khối An Ninh đi theo Ðại Tá Tấn là những người cuối cùng tôi gặp và từ giã ở vòng vây rào kẽm gai chằng chịt.


9. Bộ TL/HQ bỏ ngỏ từ lúc tổng thống đầu hàng



Giờ phút ấy tôi không nghĩ được phải làm gì, bỏ chạy ra xe về đón gia đình xuống tàu hay ra vài điểm hẹn “chờ trực thăng”? Không hiểu tại sao giờ phút đó chúng tôi còn đủ bình tĩnh, không sợ pháo kích và T-54 càn nát người và tiến vào vòng rào Hải Quân không chừng?

Trong giờ phút căng thẳng tôi nghe theo lời yêu cầu của người bạn, chỉ biết Trung Úy Ðỗ Anh Tuấn là người thân tín, kỷ luật bạn học trường Taberd, vào cùng quân chủng giao súng, khẩn khoản mong tôi đứng trong đội ngũ bảo vệ cuối cùng Bộ Tư Lệnh dưới quyền chỉ huy của Ðại Tá Phú. Tôi làm theo yêu cầu, cho đến khi biết rằng: Thật sự tuyệt vọng rồi, như lời anh Ðệ thông tấn viên truyền hình ABC, anh Nick Út thông tấn AP, hai anh hôm trước đến chia tay tôi tại BTL/HQ và muốn rủ cô em Bình Minh cùng theo anh lên máy bay Hoa Kỳ. Họ đưa tôi bản tin từ tờ New York Times từ ngày 24 tháng 4, 1975 viết về sự thất thủ đã là sự thực không chối cãi được khi viện trợ Hoa Kỳ cho VNCH đã bị ngưng. Chấm dứt bao nhiêu năm sát cánh: với 58, 000 người lính Hoa Kỳ tử vong có lúc quân số lính Mỹ ở VN lên tới trên nửa triệu người, cũng như tổng cộng gần 200 tỷ đô la đã tiêu pha cho cuộc chiến tranh VN, với khoảng 500 triệu cho tài khóa năm cuối, viện trợ không bằng hiện kim mà viện trợ bằng thuốc lá dự trù cho tài khóa sau 1975 cũng bị cắt đứt. Hải Quân lúc ấy có quân số trên 40 ngàn chiến sĩ… nhưng viện trợ nay thực sự bị cắt ngang rồi!

“Hãy rời Sài Gòn ngay hôm nay đi – không thể là ngày mai!” Phóng viên AP, Nick Út, và Ðệ của hệ thống truyền hình Hoa Kỳ ABC và ông Ba Lê của truyền hình Nhật NHK cùng nói như vậy. “Ðừng để quá muộn!”

Cũng vào gần buổi trưa, Trung Tướng Vĩnh Lộc rời Bộ TTM và Trung Tướng Trần Văn Trung cũng đi vào Bến Bạch Ðằng gặp Ðại Tá Tấn tìm tầu ra đi. Lúc này thì công trường Bạch Ðằng cũng vẫn còn nhiều người chen lấn. Trước đó một giờ Giáo Sư Lê Ðình Chi, cùng với gia đình ông có Lê Ðình Cẩm, Nguyễn Hữu Phúc (Puyallup), Huyên… là những người thân cũ trên một chiếc xe van đến kiếm chúng tôi tìm đường ra đi, nhưng tôi cũng đang trong trạng thái vô cùng bối rối nên không thực hiện được lời hứa: cùng đi với họ trên chuyến Tàu của Trung Úy Ðỗ Anh Tuấn, nếu giờ phút đau lòng tuyệt vọng xảy ra.

Lúc ấy Thiếu Tá Trần Thiện Hiệp trong một may mắn bất ngờ sau khi chờ đợi được đi theo cựu Tư Lệnh Trần Văn Chơn, đã nhẩy xuống chiếc chiến hạm nhỏ đậu gần HQCX, mang theo được 2 vị tướng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa vào giờ chót: Tướng Trung và Tướng Vĩnh Lộc lúc ấy là tổng tham mưu trưởng Quân Lực theo lời yêu cầu của Ðại Tá Tấn, giúp Tướng Tổng Tham Mưu Trưởng Vĩnh Lộc rời Sài Gòn, đúng vào lúc Tướng Nguyễn Hữu Hạnh lên thay.

Tướng Lộc trước đó cũng đã từng kêu gọi giữ vững tay súng, Tướng Lộc cũng miệt thị Ðại Tướng Viên về hành động đào tẩu. Nhưng vào sáng ngày 30 tháng 4, ông Vĩnh Lộc đã nhờ Trung Úy Hùng lái xe Jeep “chở tới Ðài Phát Thanh Sài Gòn để gửi đi thêm một thông điệp mới.” Thay vì tới đài phát thanh, ông đã đi đón ca sĩ Minh Hiếu và chia tay với Hùng ở Bộ Tư Lệnh Hải Quân.

Vào sáng ngày này, hệ thống vô tuyến có rất nhiều lời gọi máy của các tướng tá, sĩ quan Bộ Binh thiết tha kêu gọi: “Các anh Hải Quân ơi, chờ chúng tôi đi với, hãy cứu lấy chúng tôi vì phi trường Tân Sơn Nhất cũng đã tan nát rồi. Ðâu còn ngả nào để tránh CS đâu? VC đã vào tới. HQ đừng đi vội kiên nhẫn chờ cứu chúng tôi.”

Nhưng bây giờ là trưa 30 tháng 4 – quá muộn thật rồi”… Các nẻo đường đã rền tiếng xe tăng, và tiếng đạn pháo kích thi nhau rền vang rất gần, và súng đã cùng với quân phục mũ nón vung vãi chất đống khắp nẻo đường từ BTL/HQ về tới Phú Nhuận nơi tôi đang cư trú tạm.

Khác với Ðại Tá Tấn ở lại và đi tù trên 16 năm, Ðại Tá Phú cũng xuất hiện như chớp nhoáng trong ngày 30 tháng 4, nhưng Ðại Tá Phú cùng Trung Úy Tuấn đã kịp xuống tầu rời Bến Bạch Ðằng ra biển ngay vào giờ phút ông Minh đọc lời đầu hàng trên radio.

Và giờ phút ấy đã xảy ra thật. Nhanh chóng như một chợp mắt. Từ đó radio đã nhiều lần đọc lời kêu gọi buông súng và đầu hàng. Thôi thế là hết tất cả, không theo tầu di tản về Miền Tây, không ra Phú Quốc, và cũng không được theo tầu ra khơi đi tỵ nạn.

Tôi rời công trường Bạch Ðằng có tượng đài Ðức Thánh Trần, cổng vào Bộ Tư Lệnh, tìm Tuấn, sau đó lái xe lách xe qua những tốp người đang hôi của tại khách sạn và căn cứ Mỹ tại các cao ốc xung quanh Bộ Tư Lệnh Hải Quân, để về nhà đón người thân yêu ra đi.

Tôi cùng với gia đình trở lại Bến Bạch Ðằng và chạy tiếp tới Ðặc Khu Rừng Sát để tìm tàu rời Sài Gòn thì bến bờ đã hoang vắng… Vô phương trong lúc tiếng pháo kích nổ vang.

Lòng cảm thấy như ông Dương Văn Minh đã mở “Lỗ Lù” (*) của chiến hạm đời tôi… Lúc ấy tôi cảm thấy như đã quá muộn, tôi như lặng lờ chết chìm, chìm dần… khoan thai xuống lòng biển.

Như từ đáy biển sâu, tôi cầu mong cho vài chục chiến hạm và vài chục ngàn quân nhân và dân chúng miền Nam đi thoát được, khai mở ra những đợt thuyền nhân kế tiếp, Nếu họ không tập trung chiến đấu ở Miền Tây được, thì cũng tiếp tục “Khai phá mở mang bờ cõi sơn hà theo bước chân tiền nhân” bằng hình thức “mang Việt Nam ra khơi tới khắp năm châu, tận cuối chân trời và trên toàn cõi địa cầu.”


Phạm Kim
Chủ Nhật, 1 tháng 4, 2012



UserPostedImage



Chú thích: (*) Lỗ Lù: danh từ kỹ thuật Hải Quân còn gọi là “Van Ðắm Tàu,” nhằm mở ngỏ cho nước vào khi muốn đánh chìm chiến hạm khi muốn thủy táng.

Edited by user Saturday, April 3, 2021 7:23:31 AM(UTC)  | Reason: Not specified

Hạ Vi  
#2 Posted : Friday, April 2, 2021 6:48:56 AM(UTC)
Hạ Vi

Rank: Advanced Member

Reputation:

Groups: Moderator, Registered
Joined: 3/15/2011(UTC)
Posts: 5,588
Location: CỏThơm

Thanks: 4254 times
Was thanked: 10700 time(s) in 2632 post(s)

Nhà báo Phạm Kim, chủ nhiệm sáng lập Người Việt Tây Bắc, qua đời



BELLEVUE, Washington (NV) – Nhà báo Phạm Kim, chủ nhiệm sáng lập kiêm chủ bút tuần báo Người Việt Tây Bắc, vừa qua đời lúc 6 giờ chiều Thứ Ba, 30 Tháng Ba, tại nhà riêng ở Bellevue, Washington, hưởng thọ 71 tuổi.

Tin này được cô Julie Phạm, ái nữ của nhà báo Phạm Kim, xác nhận với nhật báo Người Việt.


UserPostedImage

Nhà báo Phạm Kim. (Hình: Julie Phạm cung cấp)


Cô cho biết thân phụ qua đời vì bệnh ung thư.

Theo trang web của tờ báo cho biết, khi gia đình ông Phạm Kim và bà Hằng Nga mới định cư tại Mỹ vào năm 1979, thời ấy cộng đồng người Việt ở vùng Seattle-Tacoma chỉ có khoảng 20,000 người.

Trong những năm 1980, cộng đồng người Việt phát triển mạnh theo các làn sóng thuyền nhân và các đợt H.O. liên tục… và tiếp theo là nhu cầu cần có báo chí Việt Ngữ, và tiếng nói của người Việt tại địa phương.

Để đáp ứng nhu cần này, ông bà Phạm Kim và Hằng Nga thành lập Người Việt Tây Bắc, một tờ báo độc lập, tư nhân Việt ngữ đầu tiên ở vùng này, đồng thời liên kết hỗ tương độc lập với Người Việt ở Westminster, nhật báo Việt Ngữ hải ngoại lớn nhất trên thế giới.

Theo nhà văn Phạm Quốc Bảo, cựu chủ bút nhật báo Người Việt và là một người bạn thân của nhà báo Phạm Kim, cho biết, tuần báo Người Việt Tây Bắc được thành lập khoảng Tháng Mười Hai, 1986.

Sau này, khi phát triển, báo có phát hành tại tiểu bang Washington, tiểu bang Oregon, và thành phố Vancouver, Canada.

Năm 2009, Người Việt Tây Bắc bắt đầu đóng góp thêm phóng sự truyền hình, và những tin lưu trữ qua Youtube về cộng đồng người Việt tại Seattle cho SBTN, đài truyền hình Việt Ngữ hải ngoại lớn nhất trên thế giới. (Đ.D.)




Phạm Quốc Bảo

Khóc bạn

Ối! KIM ơi…
Suốt mấy tháng nay
trong lòng sao cứ trăn trở mãi
email hỏi
“Kim khỏe. Sẽ gọi phôn cho Bảo…”
Nhưng rồi cứ thế
mà bằn bặt đi luôn…

*

Khóa 3/70 sĩ quan trừ bị Thủ Đức
Kim 22 mà Bảo 27
gặp nhau
Mãn khóa
Kim về Báo Chí Hải Quân
Bảo về Phòng Tổng Quản Trị/Bộ TMM
Bảo in cuốn Vực Hồng
Kim in tập thơ Thương Yêu ở NXB Hồng Lĩnh
và triển lãm tranh ở trụ sở Hội Việt Mỹ

Mất nước
Trước khi đi tù,
Bảo đến thăm
chỉ gặp mình Nga
lặng lẽ trên căn gác mênh mông…

*

1986
hai đứa cùng nhau đi Hội Chợ EXPO
bên Vancouver.
rồi tháng 12
Kim làm tuần báo Người Việt Tây Bắc
cho đến tận bây giờ

*

Có ai ngờ…
chỉ còn mình Bảo chơ vơ…


12 PM Thứ Tư, 31 Tháng Ba, 2021.





UserPostedImage
Hạ Vi  
#3 Posted : Friday, April 2, 2021 10:57:08 AM(UTC)
Hạ Vi

Rank: Advanced Member

Reputation:

Groups: Moderator, Registered
Joined: 3/15/2011(UTC)
Posts: 5,588
Location: CỏThơm

Thanks: 4254 times
Was thanked: 10700 time(s) in 2632 post(s)



Remembering Kim Pham, Người Việt Tây Bắc publisher and my father


UserPostedImage
Kim Pham and Julie Pham, working at the newspaper office, in 2010.


My father, Kim Pham, was on his feet for the last time two Thursdays ago. Thursday is when the newspaper is prepared for the printer so that it can hit the streets on Friday. He was at his computer, putting the finishing touches on the front page. He loved this job, something he had been doing since he founded Northwest Vietnamese News in 1986. The next morning, when my brother brought him the print edition, he said, “the cover is beautiful. Let’s work on the next one.” That was the last cover page my father designed. He passed in his sleep this past Tuesday, March 30.

For as long as I can remember, the newspaper was like another child, a fourth sibling to my two younger brothers and I, Andy and Don. He took so much joy in elevating other people’s stories, especially those of younger Vietnamese Americans pursuing art, writing, journalism, and community-building work. I think he saw a younger version of himself in them.

My father loved sharing stories of our refugee community because he believed we as Vietnamese have much to be proud of, that we accomplished so much in the short time we’ve been in America. Before the pandemic, he would run around to different community events, sometimes three in one evening, and take photos. He especially loved showcasing grand openings of new Vietnamese-owned businesses and the reunions of Vietnamese veterans and classmates. He wanted to highlight positive-news, and was careful to maintain a balanced tone.

My father shied away from the spotlight himself. He preferred to promote others. A few years ago, he wanted to throw a reception to celebrate the publication of my book on the South Vietnamese military perspective. I resisted. I only agreed when he said, “The party isn’t for you. It’s for me and the newspaper, but I don’t want to say that.” He organized a sold-out reception with his best friend, the writer Pham Quoc Bao, professor Quyen Di, and favorite singers, Melanie NgaMy Tran and Cecilia Bach who flew into Seattle to share the stage.

Last December, he had a mild heart attack and the doctors discovered an inoperable aneurysm in his stomach. We were told he only had a few days, a few weeks left to live when we brought him home. He beat their expectations by four months. I moved back into my childhood home. We all lived together for the first time in over 20 years. Growing up, my parents worked all the time at the newspaper. Now that we were all working from home, we ate meals together every day, cooked lovingly by my mom and Don. My father told us often, “I have never been happier in my life.”

The only role Kim Pham loved more than being a newspaper publisher was being a father. He never pressured us to get high-paying jobs like many other Vietnamese parents. We felt he saw the light in each of us, and wanted to do whatever he could to make us shine brighter. He was encouraging, gentle, and generous. And he did that for our friends and so many others too. He would always ask about my Vietnamese American friends, listening for angles he could take to promote them in the newspaper.

He stayed alive long enough so he could properly honor in the newspaper his friends, like Dr. Dung Xuan Nguyen and Mr. Ben Tran along with Khoa Nguyen, who died too young. He held on to see Tommy Le’s family get justice.

I also encouraged my father to write his memoir. In the past, the thought of writing a memoir would have felt too self-promotional. Then he realized a memoir would be a way to promote other people. Before he got too weak, he stayed up late at night and woke up early in the morning to write. We often talked about the stories he remembered. He wrote by hand, then photographed his manuscript and his assistant editor, Dong Phuong Le would type it out. His memories flowed into weekly essays appearing in the newspaper. The memoir is set to be published by Khai Tri Publishing.

People have been asking what they can do. Please share your favorite stories of my father with us. We will include these stories in his memoir.


Julie Pham,
1 April 2021




UserPostedImage
Hạ Vi  
#4 Posted : Friday, April 2, 2021 11:28:16 AM(UTC)
Hạ Vi

Rank: Advanced Member

Reputation:

Groups: Moderator, Registered
Joined: 3/15/2011(UTC)
Posts: 5,588
Location: CỏThơm

Thanks: 4254 times
Was thanked: 10700 time(s) in 2632 post(s)



Những kỷ niệm sau cùng để nhớ về Bố thân yêu


UserPostedImage


Bố tôi, ông Phạm Kim, đã đứng dậy lần cuối vào ngày thứ Năm tuần trước. Thứ Năm là lúc tờ báo chuẩn bị được đưa đến nhà in để thứ Sáu phát hành. Bố đã ở bên máy vi tính của Bố, chỉnh sửa lần cuối cho trang nhất được hoàn hảo. Bố yêu thích công việc này, công việc mà Bố đã làm từ khi mới thành lập tờ báo Người Việt Tây Bắc vào năm 1986. Sáng hôm sau, khi em trai tôi mang bản in đến trao tận tay Bố, Bố nói: “Bìa đẹp quá. Hãy tiếp tục làm như vậy vào tuần tới”. Đó là trang bìa cuối cùng mà Bố tôi thiết kế. Bố tôi mới qua đời vào ngày 30 tháng 3 năm 2021.

Tờ báo giống như đứa con của Bố tôi, là đứa em thứ tư của tôi và hai em trai, Andy và Don. Bố rất vui khi đề cao những câu chuyện của người khác, đặc biệt là chuyện của những người Mỹ gốc Việt trẻ tuổi theo đuổi công việc nghệ thuật, viết văn, báo chí và xây dựng cộng đồng. Tôi nghĩ Bố đã nhìn thấy một phiên bản trẻ hơn của chính mình trong đó.

Bố tôi thích chia sẻ những câu chuyện về cộng đồng người tị nạn của chúng ta, vì Bố tin rằng người Việt Nam có nhiều điều đáng tự hào, rằng chúng ta đã đạt được rất nhiều thành tích trong thời gian ngắn ở Mỹ. Trước khi đại dịch xảy ra, Bố thường theo đuổi các sự kiện cộng đồng khác nhau, đôi khi Bố đến cả ba nơi trong một buổi chiều để tham dự và chụp ảnh. Bố đặc biệt yêu thích việc triển khai các hoạt động khai trương của những doanh nghiệp mới do người gốc Việt làm chủ, những buổi hội ngộ của cựu chiến binh Việt Nam Cộng Hòa và bạn học cũ. Bố muốn làm nổi bật những tin tức tích cực và cẩn thận giữ sự trung dung trong việc đưa tin.

Bố tự tránh xa ánh đèn sân khấu. Bố thích đề cao người khác. Cách đây vài năm, Bố muốn tổ chức tiệc chiêu đãi để kỷ niệm việc xuất bản cuốn sách của tôi về quan điểm chiến tranh VNCH. Tôi không muốn làm. Tôi chỉ đồng ý khi Bố nói: “Bữa tiệc không phải dành cho con. Đó là bữa tiệc dành cho Bố và tờ báo, nhưng Bố không muốn nói điều đó.” Hôm đó có những bạn thân nhất của bố đến từ nơi xa, chẳng hạn như nhà văn Phạm Quốc Bảo, giáo sư Quyên Di, ca sĩ Melanie NgaMy Trần và Cecila Bach.

Vào tháng 12 năm ngoái, Bố bị một cơn đau tim nhẹ và các bác sĩ đã phát hiện ra một khối u trong dạ dày mà họ không thể phẫu thuật. Các bác sĩ nói với chúng tôi rằng Bố chỉ còn sống được vài ngày, sau khi chúng tôi đưa Bố về nhà. Bố sống thêm bốn tháng. Tôi chuyển về nhà nơi tôi sống suốt thời thơ ấu của mình. Tất cả chúng tôi đã sống cùng nhau dưới một mái nhà, lần đầu tiên sau hơn 20 năm. Từ lúc tôi còn bé đến trưởng thành, bố mẹ tôi làm việc suốt thời gian ở tòa báo. Bây giờ chúng tôi đều làm việc tại nhà, chúng tôi dùng bữa cùng nhau mỗi ngày. Bố thường nói với chúng tôi: “Trong cuộc đời Bố chưa bao giờ thấy vui hơn lúc này.”

Vai trò duy nhất mà Bố tôi yêu thích nhiều hơn việc xuất bản báo chí, đó là làm cha. Bố không bao giờ gây áp lực cho chúng tôi để có được những công việc lương cao. Chúng tôi có cảm tưởng Bố nhìn thấy được sự thăng tiến trong tương lai của mỗi đứa con và muốn làm bất cứ điều gì có thể để khiến các con tỏa sáng hơn. Bố khuyến khích, nhẹ nhàng và bao dung. Và Bố đã làm điều đó cho bạn bè của chúng tôi và rất nhiều người khác nữa. Bố luôn hỏi về những người bạn Việt Mỹ của tôi, lắng nghe mọi khía cạnh để quảng bá cho họ.

Trước lúc yên nghỉ không bao lâu, Bố đã cố gắng để có thể vinh danh những người bạn của mình, như bác sĩ Nguyễn Xuân Dũng và ông Trần Phước Bền, cùng sự ra đi đột ngột của Phạm Khoa. Bố còn kịp chứng kiến gia đình Tommy Le lấy lại công bằng – việc mà Bố quan tâm rất nhiều từ 4 năm qua. Xem như Bố đã hoàn thành sứ mệnh của Bố.

Bố tôi đã bắt tay vào thực hiện cuốn hồi ký của ông ấy, do Nhà xuất bản Khai Trí ấn hành. Bố viết bằng tay, sau đó chụp ảnh bản thảo của mình và Lê Đông Phương đã đánh máy. Ký ức của Bố chảy vào các bài luận hàng tuần. Nhiều người đã hỏi, họ có thể giúp gì? Hãy chia sẻ những chuyện vui, đáng nhớ của quý vị về Bố tôi với chúng tôi. Chúng tôi sẽ đưa những câu chuyện ấy vào cuốn hồi ký của Bố tôi.



Phạm Hoài Hương Julie
ngày 1 tháng 4 năm 2021



UserPostedImage
AsiaFans  
#5 Posted : Saturday, April 3, 2021 7:21:58 AM(UTC)
AsiaFans

Rank: Administration

Reputation:

Groups: Moderator, Registered, Administrators
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 64
Location: USA

Thanks: 35 times
Was thanked: 43 time(s) in 15 post(s)

Ông Phạm Kim, chủ nhiệm/chủ bút sáng lập Người Việt Tây Bắc qua đời, hưởng thọ 71 tuổi


APRIL 2, 2021

UserPostedImage
Di ảnh cố chủ nhiệm Phạm Kim

SEATTLE (NVTB).- Ông Phạm Kim, chủ nhiệm/chủ bút tuần báo lâu đời nhất ở vùng Tây Bắc Hoa Kỳ: Người Việt Tây Bắc, đã từ giã cõi đời lúc 5 giờ 30 chiều hôm thứ Ba ngày 30 tháng 3 năm 2021, hưởng thọ 71 tuổi, tại tư gia ở thành phố Bellevue, Washington, sau một thời gian ngắn thọ bệnh.

Bà Phạm Hằng Nga, Tổng Quản Trị báo NVTB, cũng là phu nhân của chủ nhiệm Phạm Kim đã chính thức thông báo cho ban biên tập và nhân viên tòa soạn NVTB tin buồn nói trên.

Có lẽ hầu như đồng hương sinh sống ở vùng Seattle-Tacoma nói riêng và tiểu bang WA nói chung, không ít thì nhiều đều biết đến ông Phạm Kim và tuần báo Người Việt Tây Bắc, một tờ báo từng góp mặt quá lâu năm trong cộng đồng này, mà ông bà Kim là người sáng lập và điều hành suốt từ hơn 35 năm qua.

Ngoài vai trò là một nhà báo, ông Phạm Kim còn tham gia tích cực và rộng khắp vào các sinh hoạt cộng đồng địa phương trong suốt thời gian từ ngày định cư ở Hoa Kỳ nhiều chục năm qua, song song với việc thông tin của tờ báo, ông còn nỗ lực, năng nổ hoạt động trong các sinh hoạt của các cộng đồng NVQG trong tiểu bang, nhất là các sinh hoạt về văn hóa, văn nghệ và văn học nghệ thuật, có thể nói, ông Phạm Kim đã dành cả tâm trí, thời gian và tài lực cho những công việc mà ông hằng say mê, hướng trọn cuộc đời của mình cho những hoài bão ấy.

Sơ lược tiểu sử chủ nhiệm Phạm Kim
Theo những chi tiết chưa đầy đủ, mà tòa soạn có được thì: Ông Phạm Kim sinh ngày 20 tháng 7 năm 1950 tại thị tứ Điền Hộ, nay thuộc xã Nga Điền, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa trong một gia đình nền nếp và đạo hạnh gồm 4 anh chị em. Năm 1954 thân sinh ông đưa cả gia đình di cư vào Nam và định cư tại Sài Gòn, khu Ngã Ba Ông Tạ, cụ thân sinh ông là một doanh gia thành đạt trong nhiều năm liền ở Sài Gòn trước 1975.

– Ông được gia đình đưa vào học trường Tabert từ thuở niên thiếu, nên hấp thu được một nền giáo dục căn bản khá vững vàng.

– Sau khi hoàn tất Trung học đệ nhị cấp ở trường Tabert, ông ghi danh vào trường Đại Học Luật Khoa Sài Gòn, nhưng rất sớm, khoảng năm 1970, ông Kim đã gia nhập Quân Đội, sau khi tốt nghiệp khóa 3/70 Trường Bộ Binh Thủ Đức, ông được biệt phái sang binh chủng Hải Quân.

– Được bổ nhậm làm việc tại Bộ Tư Lệnh/ HQ, ông đã giữ nhiệm vụ Sĩ Quan Báo Chí/ BTL/HQ trong thời gian khoảng 3 năm tại đây, cho đến ngày Sài Gòn thất thủ, cấp bậc cuối cùng của ông trong quân đội VNCH là cấp Trung Úy.

– Tháng 6 năm 1975, cùng với hàng trăm ngàn sĩ quan VNCH khác, ông Kim cũng bị CSVN đưa vào tại cải tạo, và sống trong đày ải, thiếu thốn trong 3 năm, được cộng sản phóng thích vào năm 1978 khi đó mới 28 tuổi.

– Sau khi trở về nhà, với những canh chừng, quản chế của bọn công an địa phương, ông Phạm Kim quyết chí tìm đường ra khỏi nước, cho đến cuối năm 1978, ông bà sinh con đầu lòng là Julie Phạm, cả gia đình đã dìu dắt nhau đi vượt biển lúc đó cháu Julie mới 1 tháng tuổi, và may mắn họ đã đến được bến bờ tự do, tạm trú tại trại tị nạn Indonesia, và sau một thời gian ngắn gia đình được phái đoàn Mỹ đồng ý cho tị nạn tại Mỹ, định cư tại tiểu bang Washington.

– Ông bà Phạm Kim khi mới đến định cư tại Hoa Kỳ đã từng trải nhiều gian nan để đứng vững, vừa đi học để tiến thân. Chỉ trong vòng 6 tháng ông hoàn tất chương trình 2 năm ở trường Bates Technical College và sau đó vào làm việc ở Tacoma Boat với việc thiết kế drafting. Không được bao lâu, hãng này đóng cửa vì thua lỗ, ông trở lại đi học ở Highline Community College rồi lên UW học theo ngành kỹ sư điện (Electrical Engineering).

– Thời gian này thì gia đình ông Phạm Kim đã nuôi nấng giấc mơ hằng ấp ủ từ rất lâu, đó là thực hiện xuất bản một tờ báo phục vụ cộng đồng tại địa phương, do nhu cầu rất cần thiết vùng đất mới cần có một cơ quan thông tin cộng đồng, và cuối cùng, ông bà Phạm Kim đã quyết định xuất bản tờ tuần báo Người Việt Tây Bắc vào năm 1986, và cho đến nay sau hơn 35 năm, tờ báo vẫn còn duy trì, phục vụ hữu hiệu công việc truyền thông đến mọi gia đình người gốc Việt trong vùng Tây Bắc, đồng thời giữ gìn và phổ biến văn hóa Việt trong cộng đồng.

Cáo Phó của gia đình, cũng như ngày giờ tổ chức tang lễ sẽ được phổ biến vào tuần tới. Ban Biên tập và Trị sự tuần báo NVTB được phép công bố về sự ra đi của ông Chủ Nhiệm/ Chủ Bút Phạm Kim, đến tất cả quý bạn đọc, quý cộng đồng và đoàn thể, thân hữu trong sự ngỡ ngàng và tiếc thương tột cùng./.

NVH

Hạ Vi  
#6 Posted : Tuesday, April 6, 2021 6:34:24 AM(UTC)
Hạ Vi

Rank: Advanced Member

Reputation:

Groups: Moderator, Registered
Joined: 3/15/2011(UTC)
Posts: 5,588
Location: CỏThơm

Thanks: 4254 times
Was thanked: 10700 time(s) in 2632 post(s)
.


PHẠM KIM: THÊM MỘT LẦN CHIA TAY!



UserPostedImage


Cali Today News – Cách nay hơn một tuần, thi sĩ Linh Vũ từ cao nguyên Tình Xanh Seattle gọi cho tôi: “Nam, mày có biết Phạm Kim vừa ra đi chưa?”
Nghe xong. Tôi hơi bị choáng dù anh Kim đã tâm sự trước đó với tôi vài lần rằng “mình yếu lắm rồi”.

Như một thước phim quay ngược trở lại, tôi hồi tưởng về quá khứ, một khoảng thời gian trên 30 năm, lúc đó Kim vừa ra tờ Người Việt Tây Bắc, còn tôi đang làm chủ bút VIỆT magazine, một tạp chí phát hành trên toàn quốc. VIỆT Magazine lúc đó phát hành mỗi số gần 100 ngàn ấn bản cho hầu hết gia đình Việt Nam tại Mỹ, in ấn đẹp offset 4 màu, vì phía sau hậu trường có AT&T yểm trợ tài chánh. Lúc đó, hầu hết các cây bút tên tuổi của VNCH đều góp mặt như MAO THẢO, DU TỬ LÊ, NGUYỄN XUÂN HOÀNG, PHẠM QUỐC BẢO, THANH THƯƠNG HOÀNG, NAM LỘC… Trong thế hệ tiếp nối, có rất đông anh chị em góp tay, và một trong những cây bút “trẻ” thời ấy là PHẠM KIM từ Seattle.

Tình thân của anh Kim và tôi ngày càng đậm đà, và nhiều lần, tôi bay lên Seattle ở chơi với anh và phụ anh làm tờ Người Việt Tây Bắc tại Seattle. Qua Kim, tôi làm quen với rất nhiều bạn bè tại Seattle như VÕ THÀNH ĐÔNG của tờ PHƯƠNG ĐÔNG, cô THẢO – một cây bút rất trẻ ở Seattle, và giới báo chí, cộng đồng, văn nghệ sĩ tại Seattle.

Cuốn sách đầu tay của tôi tại Mỹ được ra mắt lần đầu tiên tại một phòng trà ở Seattle và sau đó cả trăm người gồm tác giả, thân hữu kéo lên nhà hàng Ý trên đồi ăn tối. Tôi quen cây bút trẻ, THẢO, trong dịp này.

Có một đêm Seattle cực lạnh, tôi và Kim cuốc bộ trên thảm lá khô mùa đông lạnh buốc xương ở Seattle, vừa đi, vừa bàn chuyện văn nghệ, báo chí và bạn bè. Tôi và Kim đứng trên tuyết, nhìn xuống hồ lạnh giá, ngắm các con thiên nga đang rĩa lông cho nhau rồi thốt lên những tiếng kêu sung sướng!

Seatlle ngày ấy thiên nhiên còn rất nhiều mà người Việt thì rất thưa thớt.

Đôi khi Kim bay xuống San Jose để lo in ấn cuốn niên giám thương mại, hay báo Xuân. Tôi, Kim, Nhật Hạ ca sĩ và nhà văn Đỗ Vẫn Trọn rong chơi cuối trời quên lãng…

Nhiều lần tôi đùa với Kim là anh lẽ ra làm nghề văn chương hơn là làm báo. Kim có tư duy và khả năng sáng tạo văn chương hơn là làm báo.

Lần cuối Kim và Đăng Minh cùng các anh em trung tâm Asia ở lại nhà tôi qua đêm là sau khi trung tâm Asia trình diễn tại Reno. Đêm trình diễn đó không thành công, khi về San Jose, tôi, Kim và Đăng Minh trăn trở, mất ngũ và bàn luận thâu đêm.

Kim có một thói quen rất dễ thương là mặc quần áo xốc xếch, áo bỏ trong quần, nhưng lúc nào cũng nửa trong nửa ngoài. Kim có thói quen xách chiếc cặp Samsonite nhưng mỗi lần mở ra là “gió cuốn mây bay”. Tôi hay đùa: Bụng dạ Kim giống như chiếc cặp Samsonite này vậy. Cái gì cũng chực chờ để phun ra ngoài. Kim chân tình và thật thà, rộng rãi và quý bạn, nên có lúc anh cũng bị bạn bè phản phé và đành hối hận, nhưng rồi bản tính đó vẫn vậy. Kim vẫn là Kim.

Vài lần tôi ngủ lại nhà Kim. Nhiều lần tôi ghé văn phòng Kim. Cái bàn làm việc của anh tràn ngập giấy, tài liệu và thư từ. Tôi yêu cái bề bộn đó của Kim vì đó mới chính là Kim. Không làm dáng, không bề ngoài và không khách sáo. Kim thành thật, chân tình, say mê và nồng ấm.

Chuyện anh đang giúp trung tâm Asia là vậy. Hết lòng, đam mê và không đòi hỏi. Nhiều lần anh nhờ tôi đăng bài của anh viết cho trung tâm Asia. Tình văn nghệ của tôi và Kim còn 1,001 chuyện khác, cũng đầy ân oán và nợ ân tình.

Bây giờ đây, Kim ra đi vì bệnh tật. Tôi nghe chị Kim kể lại những ngày cuối cùng của anh mà tôi run lên, vì bệnh tật của Kim và tôi sao giống nhau thế. Tôi bị chết lâm sàng rồi sống lai, còn Kim thì đi luôn. Khoảng cách chỉ trong gang tất.

Viết đến đây, nước mắt tôi tuôn tràn, và xin dừng lại bằng vài chữ “KIM ƠI, TAO NHỚ MÀY, RA ĐI BÌNH AN NHÉ! HẸN GẶP LẠI”

Vĩnh biệt Kim,



Nguyễn Xuân Nam




UserPostedImage
AsiaFans  
#7 Posted : Wednesday, April 7, 2021 5:31:47 AM(UTC)
AsiaFans

Rank: Administration

Reputation:

Groups: Moderator, Registered, Administrators
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 64
Location: USA

Thanks: 35 times
Was thanked: 43 time(s) in 15 post(s)
.


Đọc Nhật Báo Cali today "PHẠM KIM: THÊM MỘT LẦN CHIA TAY!" nơi gia đình, thân hữu viết phân ưu - tiếc thương nhà báo Phạm Kim

https://www.baocalitoday...em-mot-lan-chia-tay.html









AsiaFans  
#8 Posted : Friday, April 9, 2021 6:28:02 AM(UTC)
AsiaFans

Rank: Administration

Reputation:

Groups: Moderator, Registered, Administrators
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 64
Location: USA

Thanks: 35 times
Was thanked: 43 time(s) in 15 post(s)



UserPostedImage




AsiaFans  
#9 Posted : Friday, April 9, 2021 6:51:42 AM(UTC)
AsiaFans

Rank: Administration

Reputation:

Groups: Moderator, Registered, Administrators
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 64
Location: USA

Thanks: 35 times
Was thanked: 43 time(s) in 15 post(s)



UserPostedImage


PHÂN ƯU

Vô cùng thương tiếc


Nhà báo PHẠM KIM
Chủ Nhiệm sáng lập kiêm Chủ bút
Tuần báo NGƯỜI VIỆT TÂY BẮC


đã vĩnh viễn ra đi ngày 30 tháng 3, 2021

Thành kính chia buồn cùng Tang quyến và gia đình.
Xin thắp nén nhang lòng thành nguyện cho linh hồn anh Phạm Kim được sớm về cỏi Vĩnh Hằng


TRUNG TÂM ASIA
THY VÂN, Giám Đốc Trung Tâm Asia
Nhạc Sĩ Nam Lộc
Duy Khiêm
Hạ Vi




Edited by user Friday, April 9, 2021 4:14:23 PM(UTC)  | Reason: Not specified

AsiaFans  
#10 Posted : Monday, April 19, 2021 6:09:22 AM(UTC)
AsiaFans

Rank: Administration

Reputation:

Groups: Moderator, Registered, Administrators
Joined: 3/18/2011(UTC)
Posts: 64
Location: USA

Thanks: 35 times
Was thanked: 43 time(s) in 15 post(s)
.


Đoc tin: Hội Đồng Thành Phố Seattle ra Bản Công Bố vinh danh nhà báo Phạm Kim

https://nvnorthwest.com/...-dong-thanh-pho-seattle/

















Users browsing this topic
Guest
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.