Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

11 Pages«<91011
Options
View
Go to last post Go to first unread
TUS  
#201 Posted : Wednesday, October 12, 2011 5:17:56 PM(UTC)
TUS

Rank: Advanced Member

Reputation:

Groups: Registered
Joined: 3/15/2011(UTC)
Posts: 2,946
Woman
Location: VN

Thanks: 53 times
Was thanked: 113 time(s) in 105 post(s)
Originally Posted by: TUS Go to Quoted Post
UserPostedImage


Hoa Thạch thảo và Mùa thu chết


Một trong những bản nhạc nói về mùa thu hay diễn tả mùa thu nổi tiếng ở Việt Nam vào thập niên 70 phải kể đến bài nhạc Mùa Thu Chết của Nhạc sĩ Phạm Duy. Lời viết trong bản nhạc phỏng theo một bài thơ ngoại quốc. Trong bản nhạc, ngay câu đầu tiên có nói đến hoa thạch thảo: "Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo". Hoa thạch thảo cũng được nói đến trong rất nhiều bài thơ văn hay nhạc khác từ trong nước đến hải ngoại. Vậy hoa thạch thảo ở Việt Nam và hoa thạch thảo trong bài thơ L'Adieu của nhà thơ Pháp gốc Ba Lan Guillaume Apollinaire, mà nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ nhạc cũng như trong bài thơ dịch của nhà thơ Bùi Giáng khác nhau, có tên Latin ra sao và thuộc họ hay gia đình nào?

Bài viết ngắn này phân biệt hai loại hoa mang tên thạch thảo, một loại mang tên nguyên thủy ở miền Bắc Việt Nam và hoa thạch thảo có xuất xứ ở Ấu châu. Những bàn luận về lý do và tình tiết làm sao bài thơ được ra đời cũng được thu thập và ghi nhận ở đây.

Hoa thạch thảo ở Việt Nam

Hoa Thạch thảo (Aster amellus L) thuộc họ Cúc (Asteraceae). Tại Việt Nam, người miền Nam hay gọi là Cúc Sao, Cúc Cánh mối, người Bắc gọi là Thạch thảo. Thạch thảo hay mọc thành bụi, nhiều bông với cánh đơn xoè rộng ra. Hoa Thạch thảo có ba màu chính: tím, hồng, trắng. Thạch thảo ngày nay được lai tạo thêm thành loại hoa cánh kép. Hoa Thạch thảo cánh mối cũng như các loại hoa cúc thường nở vào mùaThu, khi mà đa số các loại hoa khác đã tàn.

Như vậy, hoa Thạch Thảo (hay cúc Sao, cúc Nhật, cúc Cánh Mối) là 1 tên Việt của loài Aster amellus L. thuộc họ Cúc (Asteraceae), tên Anh ngữ là Aster và Pháp là Astère. Nhóm Cúc (cả trồng làm hoa hay mọc hoang) thường được gọi chung là Chrysanthemum/Aster, trong đó các loài mọc hoang thường có 1 chùm lông ở cuối mỗi hột (khi trái chín) và phát tán nhờ gió (nên mọc hoang, rải rác vào mùa xuân khi có nắng ấm ở Âu châu, hoa chỉ sống trong vài tháng!). Các loài cúc trồng thì không phát tán tự nhiên được vì hột không có lông như Vạn Thọ (marigold), cúc Giấy (zinnia). Có loại được trồng từ hột, có loại trồng bằng củ; cúc Thạch Thảo (cúc sao/Aster), và nói chung loại nhiều loại cúc thường trồng từ cây con nhảy chồi (do mọc thành bụi, hoa thường bất thụ). (Tài liệu tổng hợp từ internet).


UserPostedImage


UserPostedImage


UserPostedImage



Hoa Thạch thảo hay hoa Cúc Cánh mối ở Việt Nam (Hình từ internet


Hoa Thạch Thảo ở Ấu Châu

Hoa Thạch thảo Ấu châu là thuộc cây Bruyère (tiếng Pháp) hay Heather (tiếng Anh) còn gọi là Common Ling hay Briar.

Từ điển Sinh Học Anh Việt và Việt Anh, nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật dịch heather là cây thạch nam. Erica. Trung hoa gọi là Hồng phương bách hay thạch nam. Từ điển phổ thông Pháp Việt gọi là cây thạch thảo.

Phân loại

Tất cả các loại thạch thảo đều trong gia đình Ericaceae, có một loại hoa thạch thảo duy nhất thuộc giống Calluna, ngoài ra là loại Erica. Dưới đây là một số giống Erica khác nhau trong hàng vài trăm loại khác nhau trên thế giới.

Loại Calluna vulgaris là loại thạch thảo thật sự (true heather), loại cây nhỏ, có hoa nhỏ hình chuông màu tím, hay hồng nhạt.

Loại Ericagồm nhiều giống khác nhau từ giống cây nhỏ mọc từng bụi nhỏ hoặc có thể là cây lớn.

- Erica arborea, treeheath, briar, brier: cây nhỏ ở vùng Địa Trung Hải có chùm hoa trắng hình chùy, thơm và có rễ cứng như gỗ được dùng để làm ống điếu hút.

- Giống Erica carnea, spring heather, winter heather, là loại cây hoa nhỏ mùa đông hay mùa xuân, ở Âu châu có hoa hình chuông màu đỏ hay hồng.

- Giống E. cinerea: loại thạch thảo có lá nhỏ, hoa hình chuông màu đỏ tím

- Giống E. tetralix, bellheather, cross-leaved heath là loại cây nhỏ lùn có hoa màu hồng

- Giống E. vagans hay còn gọi là Cornish heath là loại thạch thảo mọc cả bụi có hoa màu hồng hay trắng thường thấy ở cánh đồng hoang tại Cornish và đông nam Ấu châu.

- Giống E. lusitanicahay Portugese heath, Spanish heath mọc rậm rạp ở vùng bán đảo Iberia, có hoa trắng hồng.

- Giống E. perspicua hay Prince of Wales heath mọc rất nhiều ở Anh quốc và Nam Phi châu, có hoa màu trắng. Hoa dài và trông tựa như chùm lông của huy hiệu trên Coat of Arms của Hoàng tử xứ Wales- Anh Quốc, nên mang tên Prince-of-Wales heath

- Erica mammosalà loại Erica có nhiều màu nhất từ màu trắng, tím, cam đến màu đỏ. Hoa chuông đặc biệt dài hơn các loại Erica khác (1)


UserPostedImage

Calluna vulgaris


UserPostedImage


Erica lusitanica


Nếu nói về ý nghĩa của màu hoa thạch thảo thì thạch thảo trắng tượng trưng cho sự che chở, cho sự mong mỏi. Thạch thảo mầu hồng tượng trưng cho may mắn, và màu xanh lạt lavender tượng trưng cho cô đơn, sự hâm mộ thán phục. (2)


Bài thơ L'Adieu

Bài thơ nguyên tác của Guillaume Apollinaire (1880-1918) như sau:

L'Adieu
J'ai cueilli ce brin de bruyère
L'automne est morte souviens-t'en
Nous ne nous verrons plus sur terre
Odeur du temps brin de bruyère
Et souviens-toi que je t'attends


Bản dịch của Bùi Giáng

Bài thơ năm câu trên đây đã đuợc nhà thơ Bùi Giáng dịch như sau:

Lời vĩnh biệt


(1)
Ta đã hái nhành lá cây thạch thảo
Em nhớ cho, mùa thu đã chết rồi
Chúng ta sẽ không tao phùng đựợc nữa
Mộng trùng lai không có ở trên đời
Hương thời gian mùi thạch thảo bốc hơi
Và nhớ nhé ta đợi chờ em đó ...


Nhưng Bùi Giáng không phải chỉ dịch một lần. Nhà thơ Bùi Giáng đã khai triển và tiếp tục viết sang bài thứ hai.


(2)
Đã hái nhành kia một buổi nào
Ngậm ngùi thạch thảo chết từ bao
Thu còn sống sót đâu chăng nữa
Người sẽ xa nhau suốt điệu chào
Anh nhớ em quên và em cũng
Quên rồi khoảnh khắc rộng xuân xanh
Thời gian đất nhạt mờ năm tháng
Tuế nguyệt hoa đà nhị hoán tam.


Và tiếp tục dịch thoát ý sang bài thứ ba.


(3)
Mùa thu chiết liễu nhớ chăng em?
Đã chết xuân xanh suốt bóng thềm
Đất lạnh qui hồi thôi hết dịp
Chờ nhau trong Vĩnh Viễn Nguôi Quên
Thấp thoáng thiều quang mỏng mảnh dường
Nhành hoang thạch thảo ngậm mùi vương
Chờ nhau chín kiếp tam sinh tại
Thạch thượng khuê đầu nguyệt diểu mang.


Bùi Giáng (1925-1998) dịch
("Đi vào cõi thơ". Bùi Giáng, trang 80-82, nhà xuất bản Ca Dao, Sàigon, Việt Nam.1969)





Và dưới đây là:


Mùa thu chết
là tên một bài hát của Phạm Duy sáng tác năm 1965, phổ từ bài thơ tiếng Pháp L'Adieu của Guillaume Apollinaire. Bài này rất nổi tiếng trong thập niên 70 tại Sài Gòn, và gắn liền với tên tuổi ca sĩ Julie (Quang). (3)


"Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo
Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi!
Mùa Thu đã chết, em nhớ cho
Mùa Thu đã chết, em nhớ cho
Mùa Thu đã chết, đã chết rồi. Em nhớ cho!
Em nhớ cho,
Đôi chúng ta sẽ chẳng còn nhìn nhau nữa!
Trên cõi đời này, trên cõi đời này
Từ nay mãi mãi không thấy nhau
Từ nay mãi mãi không thấy nhau...

Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo
Em nhớ cho: Mùa Thu đã chết rồi!
Ôi ngát hương thời gian mùi thạch thảo
Em nhớ cho rằng ta vẫn chờ em.
Vẫn chờ em, vẫn chờ em
Vẫn chờ....
Vẫn chờ... đợi em!"

Mùa Thu Chết (Phạm Duy)


Bs. Lê Trung Ngân





UserPostedImage
TUS  
#202 Posted : Wednesday, October 12, 2011 5:47:00 PM(UTC)
TUS

Rank: Advanced Member

Reputation:

Groups: Registered
Joined: 3/15/2011(UTC)
Posts: 2,946
Woman
Location: VN

Thanks: 53 times
Was thanked: 113 time(s) in 105 post(s)
Originally Posted by: TUS Go to Quoted Post
Mưa Thu

UserPostedImage




Giọt mưa thu rơi đều trong đêm vắng
Tiếng mưa buồn sâu lắng suốt canh thâu
Mưa vì đâu tí tách những giọt sầu
Như nức nở vọng lầu thương bóng nguyệt

Mưa cay nghiệt kéo dài đêm cô tịch
Thương dòng đời ru nghịch cảnh trái ngang
Mưa thu mang nước mắt rơi từ trời
Nghe lạnh lẽo như lời than vô vọng

Mưa khơi đọng mặt đường trên phố nhỏ
Mưa lạnh lùng cây cỏ cũng buồn tênh
Mưa lênh đênh giọt nhớ mãi lưng chừng
Như nhắc nhở không ngừng câu ai oán

Mưa thu máng giọt sầu trên nhánh khổ
Tiếng ngậm ngùi đang vỗ giấc tương tư
Mưa dường như nhắc nhở những nỗi niềm
Đang run rẩy im lìm đêm hoang lạnh

Mưa mới tạnh đường trơn bong bóng vỡ
Trong vũng lầy bỡ ngỡ những dấu chân
Đêm buồn dâng tiếng mưa gọi não nề
Như phong kín ê chề trên căn gác

Thu man mác gợi thêm sầu cô lữ
Gió muộn màng không giữ lá vàng rơi
Mưa thu ơi xin trút hết muộn phiền
Theo dòng nước về miền xa trôi dạt ...


ALT0217




Originally Posted by: TUS Go to Quoted Post
Trăng Thu
Đăng Từ

UserPostedImage


Trăng thu vàng võ quá thu ơi!
Mùa sang áo thấm lạnh vai đời
Ngày qua đã vội quên lời hẹn
Không trách sương buồn đêm khuya rơi!

Dưới ánh trăng hiền ta khóc thu
Mòn gót đường tình bạc mây mù
Đêm nay hồn cũ về nẽo cũ
Tay bắt tay sầu mối xưa ư?

Thu ấy còn em bước bên ta
Đêm nào khóe mắt em nhạt nhòa
Cho ta hôn tận bao dòng lệ
Hôn dài mái tóc trong trăng hoa

Trăng thu mùa này biết nhớ chưa?
Mà trăng ngồi đó trăng đợi chờ
Đợi em ngã gió vào hương cũ
Đợi ta hát gọi để tình mơ

Thôi trăng cứ ngủ vai em thon
Mộng đừng sầu hết một lòng son
Còn ta hãy khoan ôm sương lụa
Vì bởi thu này trăng vẫn non

Vẫn ở lại đời với long đong
Với ta trăng muốn đau nữa không?
Đêm mai trăng đừng sai hẹn nhé!
Ta sẽ trút thơ cạn một dòng

Lại đây! Lại gần ta chút nữa
Em sẽ về thôi trăng đừng buồn
Trăng chớ giấu ta... ta đã thấy
Ta biết rồi! Trăng đang giận hờn






UserPostedImage
Users browsing this topic
Guest
11 Pages«<91011
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.